Giriş
Merhabalar, Techaptic kanalına hoş geldiniz. Bugün Windows 11 kurulum süreçlerinde sadece otomasyonun değil, esnekliğin sınırlarını zorlayacağız. Klasik katılımsız kurulumlar daima statiktir. Dosya ne diyorsa o uygulanır. Ancak biz bu videoda standart cevap dosyalarını PowerShell script’leriyle nasıl güçlendirebileceğinizi ve kurulum sürecini değişkenlerle nasıl şekillendirebileceğinizi konuşacağız.
Amacımız sadece ileri butonlarını atlamak değil, donanım kısıtlamalarını aşan, istenmeyen bileşenlerden arındırılmış ve ihtiyaca göre farklı senaryoları tetikleyebilen profesyonel bir kurulum altyapısı inşa etmek. Videonun sonunda tek bir kurulum medyasıyla en karmaşık yapılandırmaları nasıl otomatize edebileceğinizi öğrenmiş olacak ve bu teknikleri kendi lab veya kurumsal ortamlarınızda bir standart haline getirebileceksiniz. Hazırsanız başlayalım.
Kurulumun İki Ana Katmanı (Zero Touch ve Light Touch)
Bu kurulum yapısını iki ana katman üzerine inşa ettik. İlk katman işletim sisteminin diske yazılma sürecini yöneten Zero Touch (sıfır dokunuş) aşaması. İkinci katman ise masaüstü yüklendiğinde devreye giren ve makineye kurumsal kimliğini kazandıran Light Touch aşaması. Önce kurulumumuzun kalbi olan ilk katmana yakından bakalım. Sistemimizin beyni autounattend.xml dosyası. Bu dosyayı sadece kurulum sihirbazındaki ileri butonlarını atlamak için kullanmıyoruz. İşletim sistemini en temel seviyede yapılandırmak için kurgulayacağız. Bu seviyede şu tür ayarları yapılandıracağız: Bölge, para birimi ve Windows aktivasyon ayarları. Diski kendi ihtiyaçlarımıza göre bölümlendireceğiz.
Sistemi tamamen hafifletmek için gereksiz Windows uygulamalarını temizleyeceğiz ki buna literatürde “debloat” deniyor. TPM 2.0 ve Secure Boot gibi Windows 11 donanım gereksinimlerini bypass edeceğiz. Belirli bir şifre ile yerel bir yönetici hesabı oluşturacağız. Dosya uzantıları, sizlerin de bildiği klasik sağ tık görünümü gibi diğer ayarları da yapılandıracağız. Diğer taraftan ikinci katman ise asıl mühendisliğin başladığı yer. Masaüstü karşımıza geldiği an özel bir PowerShell betiği ile bir arayüz gösterip yaptığımız seçimlere göre tüm özelleştirme sürecini dinamik hale getireceğiz.
Arayüzün hemen en üstünde bu bilgisayarı bir Active Directory domainine mi dahil edeceğiz yoksa Workgroup’ta mı bırakacağız, buna karar vereceğiz. Varsayılan olarak Workgroup seçili geliyor ve bu ayar bilgisayarı kasa tipine göre ve sonuna rastgele 4 haneli bir ID ekleyerek yeniden adlandırıyor. Seçeneği Active Directory’ye çektiğimizde ise betik hem yeniden adlandırma hem de Organization Unit (Organizasyon Ünitesi) konumlandırma işlemlerini tek bir adımda hallediyor. Kendi yapımızda şube ofislerimizi baz alarak 3 farklı Organization Unit kullandık.
Siz bir lokasyon seçtiğinizde, betik hedef dizinin yolunu otomatik olarak çıkarıyor ve bilgisayarı otomatik olarak ilgili Organization Unit’in içine bırakıyor. Üstelik seçtiğiniz departmana göre makineyi sonuna rastgele 4 haneli bir ID ekleyerek dinamik olarak yeniden adlandırıyor. Ve son olarak ekranda WinGet aracıyla arka planda otomatik olarak kurulmasını istediğiniz kurumsal uygulamaları da işaretleyebileceğiniz bir bölümümüz var. Böylelikle tercih ettiğimiz uygulamalar sessiz bir şekilde ilgili bilgisayarda kurulmuş olacak.
Bu yapılandırma sayesinde tüm iş akışını kendi altyapınıza uyacak şekilde kolayca özelleştirebilirsiniz. Bu videodaki amacım size sadece kopyala yapıştır yapacağınız statik bir şablon vermek değil, bu senaryonun arkasındaki mekaniği anlatmak. Böylelikle bu prensipleri alıp tamamen kendi ihtiyaçlarınıza özel bir sistem inşa edebiliyor olacaksınız. Hazırsanız yapılandırma aşamalarına geçelim.
Windows 11 ISO Dosyasının İndirilmesi
Öncelikle ISO dosyasını indirmemiz gerekiyor. Bunu Microsoft’un web sitesinden indirebilirsiniz. Dilediğimiz gibi M365 sayfasından da indirebiliriz. Eğer Enterprise versiyonunu indirmek istiyorsanız M365 portalını kullanmanız gerekiyor. Ama biz bu örnekte Pro versiyonunu kullanacağız ve bu şekilde yapılandırmaya geçeceğiz. İlgili linke gidelim ve ISO dosyasını indirelim. Aşağıda “Download Windows 11 Disk Image (ISO) for x64 devices” bölümü var. Buradan Windows 11’i seçiyoruz ve Confirm diyoruz. Sonra da dil olarak size uygun bir dili seçiyorsunuz. Ben örneğimde English (United States) seçeceğim ve bu şekilde tekrardan doğrula (Confirm) diyeceğim. Sonra da 64-bit Download butonuna tıklayarak indirme işlemini başlatabiliriz.
Elimden geldiğince bu videoları ileri saracağım. Böylelikle fazla beklememiş olacaksınız. ISO dosyasını indirme işlemi tamamlandı.
AnyBurn (ISO Düzenleyici) İndirilmesi
XML dosyasını düzenlemeye geçmeden önce bir ikinci aracı daha indirmek istiyorum. Bu araç da aslında bizim ISO dosyalarını düzenlememize yarayan bir araç. Ben burada AnyBurn diye bir uygulama kullanacağım. Siz de kendi ortamlarınızda buna benzer PowerISO gibi uygulamaları kullanabilirsiniz. Download AnyBurn deyip free versiyonunu bilgisayara indirebilirsiniz. Download alanında ikisini de görebiliyoruz.
autounattend.xml Dosyasının Yapılandırılması
Şimdi isterseniz bu XML dosyasının düzenleme kısmına geçelim. Bu noktada kullandığımız bir tane web sitemiz var. Bu web sitesi XML dosyasının düzenlenmesinde özellikle insan hatalarını engelleyecek bir ayar setine sahip. Biz burada elle yazmak isteseydik birçok hata yapmış olabilirdik ve bu da imajın hatalı olmasına neden olabilirdi. Ama bu tür araçlar gerçekten yapılandırma sürecini sıfır hatayla bitirmemizi sağlayacak ayar setlerine sahip. Oldukça uzun bir ayar seti var. Burada elimden geldiğince neyi neden yaptığımızı anlatmaya çalışacağım. Ve kendime göre uyarlayacağım. Ama bunlara bağımlı değilsiniz.
Siz kendi ortamlarınıza ve isteğinize göre buradaki ayarları düzenleyebilirsiniz. Öncelikle bölge ve dil seçenekleri var. Burada dilimiz zaten İngilizce. Ama lokasyon bilgisini ben Türkiye’ye çekeceğim. Dil seçenekleri ve klavye bölümünden de bu alanı Türkçe’ye çekiyorum. Bu ayarlar şimdilik benim için yeterli. Windows PE (Preinstallation Environment) aşamasında biz sistemin etkileşim istemesini bırakmak istemiyoruz. Bu ayarı seçmezsek etkileşime girmemiz lazım. Bizim amacımız neydi? İlk bölümü Zero Touch Deployment ile hiçbir etkileşim olmadan bitirmesini sağlamaktı.
Dolayısıyla “Generate cmd script to handle the Windows PE stage” kısmını seçiyoruz. Burada isteğe göre ayarlarınızı özelleştirebilirsiniz. Ben burada ek bir alan seçmeyeceğim. Ama önemli olan konu, hangi versiyonu kullanıyorsanız o versiyonu burada belirtmeniz gerekiyor. Benim örneğimde Windows 11 Pro olduğu için bu şekilde bırakabilirim. Siz de kendinize göre bu ayarı düzeltin lütfen. Partitioning and Formatting kısmında tek bir tane diskim var ve oraya imajı gömeceğim için 0 benim için uygun. Windows 11’de de GPT bizim için uygun bir ayar. Klavye ayarlarına dokunmamıza gerek yok.
Ama ben kendi örneğimde C ve D diye iki tane partition oluşturmak istiyorum. Bu oluşturduğum partitionları da C’ye “System”, D’ye de “Data” olarak isimlendirmek istiyorum. Bunun için kendim önceden hazırladığım bir ayar setim var. Buraya kopyalıyorum şimdi bunu. 102400 MB (100 GB) C olacak şekilde ve geri kalanı Data olacak şekilde D diskinde yer alacaklar. Burada W gibi isimlendirmeler var. Bunlara takılmayın çünkü Windows PE aşamasında sistem ister istemez kendi yapılandırabilmesi için geçici bir harf atıyor. Ama bu stage’den çıktığı zaman olması gerektiği gibi C’ye System, D’ye de Data olarak atayacak.
Bu şekilde ayarları bırakabiliriz. Burada Verify Disk Numbers kısmında “Assert that there are no partitions on the target disk” diye bir seçenek var. Bunu kaldıracağız. Bunu kaldırmamızın nedeni şu: Normalde imajlanacak bilgisayarda eğer birden fazla partition varsa “bak burada bir iki tane fazla partition var, devam etmek istiyor musun?” gibi bir uyarı çıkartabilir. Biz kurulumun hiçbir adımında müdahale etmek istemediğimiz için bu kontrolü yapmasını istemiyoruz aslında. Amacımız bu.
Ayrıca benim örneğimde 100 GB’ı C’ye, geri kalanı D’ye atacağım için siz de ilgili bilgisayarlarda disk kapasitesinin 100 GB’tan fazla olmasına özen gösterin lütfen. Diğer türlü sistemde hata almanız muhtemel. Bu şekilde bırakabilirsiniz bu ayarları. Aşağıya inelim. Burada Windows Edition kısmında bizim bir ürün anahtarı girmemizi istiyor. Sizin kendi anahtarınız varsa burada “Enter another product key” deyip de ilerleyebilirsiniz. Generic bir Product Key girip sonradan aktivasyonunu yapacaksanız ilk seçenek olan “Use a generic product key to install this edition of Windows” seçeneğini seçebilirsiniz.
Ben bu şekilde bırakacağım ve ilerleyeceğim. İşlemci mimarisi olarak Intel/AMD 64-bit işlemcim var. Bu da doğru şekilde seçilmiş. Burada bir ayar yapmama gerek yok. Sonraki kısımlarda Windows 11’in bildiğiniz gibi bazı kontrolleri vardı. Gereksinim olarak TPM 2.0, Secure Boot gibi. Bunları bypass edip etmeyeceğimizi soruyor. Bunu seçebiliriz, bypass edelim. Ayrıca “Windows 11 internet olmasa da kurulabilir” gibi bir ayar var. Sizin ortamlarınıza uygunsa bunu da yapılandırabilirsiniz. Biz de burada bunu seçeceğiz. Onun dışında bilgisayara bir isim verme ayarı burada da mevcut. Ama biz ne dedik?
İkinci aşamada, Light Touch stage’de biz aslında belirli bilgileri ekrana yansıtıp oradan bir seçim yaparak sistemin kendisinin kurumsal bir isimlendirme formatında ve gerekirse domain’e dahil olacak şekilde yapılandırmasını sağlayacağımız bir PowerShell betiği uygulayacağız. Dolayısıyla burada sistemin kendince rastgele bir isim vermesine izin veriyoruz. Zaten sonradan bunu değiştireceğiz. Dolayısıyla bu ayarın kalmasında bir sıkıntı yok. Time Zone kısmı önemli. Windows kendi dil ve bölge ayarlarına göre yapabilir. Ama ben emin olmak açısından buradaki alandan kendi Time Zone bilgimi seçeceğim: Istanbul.
User Account kısmı mutlaka doldurulmalı; burada bir Admin account’u girmemiz gerekiyor. Çünkü desktop geldiği anda ilgili PowerShell betiğinin çalıştırabilmesi için yetkili bir hesapla oturum açılması First Logon dediğimiz anda gerekli. Dolayısıyla burada bir hesap ve şifre bilgisi girmemiz önemli. Buraya TechAdmin diyebiliriz. Görünüm (Display Name) ayarlarına da TechapticAdmin diyelim. Şifreye de geçici olarak şöyle bir şifre verebiliriz. Yeni bir kullanıcı oluşturmayacağız başka. Bu alanı siliyorum. First Logon kısmında bir ayar yapmamıza gerek yok. Ama “Obscure all local passwords in your autounattend.xml file with Base64” seçeneğini seçmemiz yararlı olur.
Bu, ilgili XML dosyasındaki şifrelerin clear-text (düz metin) olarak okunmasını engelliyor. Bu mantıkla biraz daha güvenli hale getiriyoruz aslında. İlgili XML dosyasını başka bilgisayarlara taşıdığımızda en azından gireceğimiz şifreyi Base64 kodlamasıyla gizlemiş oluyoruz. Microsoft online ya da lokal olarak ekleyeceğimiz bir hesabımız var mı diyor. Yok diyoruz. Şifre sürelerinin bitmeleriyle alakalı ayarlar varsayılan olarak Windows’un default’unu seçebiliriz. Ama burada “Password never expires” alanı bizim için yeterli.
Hesap kilitlenme politikasında da yine varsayılan politikayı kabul edebiliriz. File Explorer Tweaks alanında isteğinize göre ayarları düzenleyebilirsiniz. Biz burada dosya uzantılarını göstereceğiz. Ve sağ tık yaptığımızda bildiğiniz gibi bütün menülerin gözükmesini, yani klasik menüyü aktif hale getireceğiz burada. Dolayısıyla bu iki özelliği seçiyoruz. Taskbar’ın üzerindeki o Search bölümünün genişletilmiş değil de sadece ikon olarak gözükmesi daha çok hoşuma gidiyor. Dolayısıyla buradaki özelliği seçiyoruz. İkonlarla alakalı ek bir ayar yapmayacağız. Ama Widget’larımız var.
Bu Widget’ların tamamen kapatılmasını istiyoruz. Hava ya da haberlerle alakalı Widget’lar var bildiğiniz gibi. Bunları görmek istemiyoruz. Onun dışında Windows 10’la ilgili ayarlarımız var. Bunlara dokunmamıza gerek yok. Yalnız şurada “Do not show Bing results when searching in the Start menu or the search box” ayarını seçebiliriz. Aramalarımızda sadece bilgisayarımızdaki öğeleri bulmak istiyoruz. Bing’e gitmesini istemiyoruz. Dolayısıyla bu ayarı açabiliriz. Windows 11 tarafında Start menüsündeki pinlerimizin hepsini kaldırmak istiyoruz. Neden? Çünkü biz debloating yapacağız.
Gereksiz olan Windows uygulamalarını kaldıracağız. Dolayısıyla hepsini buradan kaldırırsak orada gereksiz olanları da göstermemiş oluruz. Bu şekilde bütün pinlerin gözükmesini engelleyebiliriz. System Tweaks alanında Windows Update’i kapatalım mı diyor. Bence kapatılmamalı, kalabilir. Ne olabilir başka? RDP’yi açabiliriz. Teknisyenler özellikle bilgisayarlara bağlanmak için RDP’yi açmak isteyebilirler. Dolayısıyla RDP özelliğini açabiliriz. Burada PowerShell scriptlerinin “RemoteSigned” politikasıyla başlatılabilmesini sağlayacak işlemi işaretleyip izin verebiliriz. Bunu açtık.
Onun dışında “Disable app suggestions (Content Delivery Manager)” alanını seçebiliriz. Uygulamaların arka planda sessiz bir şekilde yüklenmesini engellemiş oluruz. Bu noktada kontrol bizde kalır. “Hide Edge first run experience”ı aktif edebiliriz. Bu da Microsoft Edge’i ilk açtığımızda o 2-3 tane sorunun sorulmasını engeller, direkt arayüzü açar. Bu da yararlı. “Disable Core Isolation / Virtualization-based Security (VBS)” ayarını kapatabiliriz. Genellikle bu imajları client bilgisayarlarda dağıtırız. Dolayısıyla sanal bir ortamda yapılandırmayacaksak VBS’i kapatmamızda hiçbir sakınca yok; performansı artırabilir.
Bunu bu şekilde aktif edebiliriz. Visual effects’te bir şey değiştirmemize gerek yok. Ama masaüstü ikonlarında belirli ikonların gözükmesini isteyebiliriz. Örneğin This PC’yi, Recycle Bin’i ve Control Panel’i seçebiliriz yararlı oldukları için. Folders on Start’ta bir şey değiştirmemize gerek yok. Sanal Makine Desteği tarafında istersek bunları aktif edebiliriz. Ben örneğimde aktif etmeyeceğim. İstersek WLAN ya da Wi-Fi setup ayarlarını burada yapabiliriz. Örneğimizde bu olmayacak ama siz kendi ortamınızda kablosuz ağ profil tanımlamasını buradan rahatlıkla yapabilirsiniz. Şimdi bunları geçiyorum.
Express Settings’te bir şey yapmamıza gerek yok. Kişiselleştirme verilerinin Microsoft’a taşınmasını istemiyoruz. Dolayısıyla “Disable All” bizim için tercih edilen özellik olacaktır. Lock screen’de bir değişiklik yapılmasını istemiyoruz. Sticky keys’de de bir değişiklik yapılmasın. Özelleştirme Ayarları, dediğim gibi bu ortamdan ortama değişen ayarlar. Dolayısıyla siz de kendinize göre bunları özelleştirebilirsiniz. Bu kısım önemli: “Remove bloatware” tarafında aslında çok da olmasını istemediğimiz uygulamaları buradan kaldırmak istiyoruz.
Burası da tabii ki ortamdan ortama değişen bir özellik ama genel geçer olarak kabul edilenleri seçelim. Ben uygulamaları buradan seçeceğim ve kaldıracağım. Özellikle 3D Viewer’ı, Internet Explorer’ı çok kullanmıyorum, bunu kaldırabiliriz. Mixed Reality, People, PowerShell 2.0 (aslında 5.0, 6.0’lar var, eski versiyon kullanması bence oldukça zararlı). Bu noktada eski versiyonun kaldırılması daha iyi olacaktır. Tips and Wallet kısmını da kaldırabiliriz. Bing Search kullanmıyorum şahsen. Cortana, Get Help… Bunları kaldırabiliriz. Movies & TV’yi kullanmıyorum.
Solitaire kalabilir ya da oynamak isteyenler açabilir, bilmiyorum, ben kaldıracağım. Weather ve Xbox uygulamalarını kaldırabiliriz. Calculator yararlı. Feedback Hub’ı kaldırabiliriz. Harita için farklı uygulamalar kullanıyorum (Maps). Microsoft Store mutlaka kalsın, bunu kaldırmayalım lütfen. Paint 3D’yi kaldırıyorum, normal Paint’imiz var zaten. Skype kullanmıyorum. Teams, Voice Recorder, Phone Link kaldırabiliriz. Onun dışında diğerleri kalabilir, bir sıkıntı yok.
First Logon Script’in Eklenmesi
Şimdi Scripts alanına geldik. Burası biraz karıştırılabilir; doğru yerde bu scripti oluşturmamız önemli. İkinci aşama için biz PowerShell scriptini ve o getirdiği arayüzü hangi noktada çalıştırmasını istiyorsak bunu belirteceğiz. “System Scripts” diye bir alanımız var. Bu aslında kullanıcı hesapları oluşturulmadan çalıştırılabilecek scriptler olarak geçiyor. Biz bunu istemiyoruz. Dolayısıyla bu alanı atlayalım lütfen. “Default User Scripts” ise varsayılan her bir kullanıcıda çalışacak olan bir script olarak düşünebilirsiniz. Bir script kullanmayacağız burada. Ama “First Logon Script” bizim için önemli. Ne yapmıştık yukarıda?
Bir tane Admin hesabı tanımlamıştık değil mi? Normalde işletim sistemi açılırken ilgili Admin hesabı ile oturum açacağı için aslında “Elevated” yetkili bir hesap olacak. Dolayısıyla biz yetkili hesapla o PowerShell scriptini tam bu aşamada çalıştırmış olacağız. Doğru yerdeyiz. Komut satırımızı buraya kopyalayacağız. Bu komut satırlarını web sitemizden indirebilirsiniz güvenli bir şekilde. Bunu buraya kopyaladım. Birinci kısımda çalışacak ve uzantısının mutlaka .cmd olması lazım buranın. Başka bir şey değiştirmeyin, varsayılan olarak .cmd gelir. Diğer aşamalarda bir script çalıştırmayacağız.
AppLocker veya diğer ayarlarda hiçbir şey değiştirmeyeceğiz. Burayı da es geçiyoruz. En altta “Use filename rather than…” diye bir seçenek var, bunu seçmeyin; zaten unchecked olarak geliyor.
XML Dosyasının İndirilmesi
Ve son olarak da bu ayarları yaptıktan sonra “Download XML file” diyerek buradaki ayar setini XML dosyasında indirebiliriz. İçerisine girdiğimizde zaten bu ayarların set edildiğini rahatlıkla görebilir olacağız.
Buradaki web aracı sistem bize otomatik olarak, insan hatalarını önleyerek gerekli ayar dosyasını kolayca oluşturmuş oluyor. Bunun en güzel tarafı bu aslında.
PowerShell Betiğinin (Script) Oluşturulması
Şimdi AnyBurn diye bir yazılımımız vardı biliyorsunuz. Biz AnyBurn yazılımıyla indirmiş olduğumuz ISO dosyasının içeriğini düzenleyeceğiz. Fakat ne kaldı geriye? İkinci aşamamız olan PowerShell scriptimiz. Onu da biz burada oluşturalım ve ISO dosyasını düzenlemeye başlayalım. Yeni bir tane Text dosyası oluşturuyoruz. İsmine bu kısmı birebir verelim lütfen eğer takip ediyorsanız: “Techaptic_Provisioning.ps1”.
Dosyayı açıyoruz ve önceden hazırlamış olduğumuz betiği buraya yapıştırıyoruz. Ve kaydediyoruz.
AnyBurn ile ISO İçerisine Dosyaların Eklenmesi
Şimdi PowerShell scriptimiz hazır, autounattend.xml dosyamız hazır, ISO dosyamız da hazır. AnyBurn uygulamasını bilgisayarınıza indirdiğinizi ve kurduğunuzu varsayıyorum. Basit Next-Next kurulumla bunu rahatlıkla yapabilirsiniz. AnyBurn uygulamamızı açalım. Gelen seçeneklerden “Edit Image File” seçeneğini seçelim. Burada indirmiş olduğumuz ISO dosyasını seçeceğiz şimdi. Download kısmından Windows 11 ISO dosyasını seçiyoruz ve Next diyoruz.
Sonraki süreçte hiç klasörlerin içerisine girmeden, direkt kök dizinde (root directory) “Add” diyerek bu PowerShell scriptini ve autounattend.xml dosyasını seçiyoruz. İkisini seçip Add diyelim. Bunları seçtikten sonra sistem tekrardan bir ISO dosyası oluşturacak bize. Biz aslında kurulumda o ISO dosyasını kullanacağız. Bunun da ismini isterseniz şöyle değiştirelim: “Win11_Techaptic_LightTouch.iso” diyelim ve “Create Now” diyelim. İmaj oluşturma işlemi tamamlandı. Buradan çıkabiliriz. ISO dosyamız da hazır gördüğünüz gibi.
Sanal Makine ve Active Directory Hazırlıkları
Şimdi sanallaştırma ortamımızda bunu nasıl yapılandırdığımıza bakalım. Öncelikle bir tane Active Directory ortamımız var ve DHCP aktif. Bu noktada yeni bir tane Windows 11 sanal işletim sisteminin şablonunu oluşturdum. Burada 250 GB disk verdim. Bunun dışında network’ünü Active Directory ile konuşabilecek şekilde yapılandırdım; DHCP’den uygun IP alabilecek şekilde tanımlandı şu an. Sadece ISO dosyasını değiştirmedim. Ondan önce bir Active Directory’yi de göstereyim nasıl yapılandırdığımı. Ona göre ikinci aşamada ne tür değişiklikler olacağını daha rahat anlayabilir oluruz. Active Directory’de en tepede Techaptic Organization Unit’i var. Domain’in adı AD.techaptic.com.
Bu Techaptic Organizasyon Ünitesi’nin altında da Istanbul, London ve Montreal var. Her birinin altında da Computers ve Users diye ayrı OU’lar var. Şimdi biz oradaki GUI menüsünde ilgili bölgeyi seçersek, sistemin bilgisayar objesini doğrudan o bölgenin altındaki Computers OU’sunda oluşturmasını bekliyoruz (eğer Active Directory’yi seçersek). Seçmezsek Workgroup olarak tutacak bilgisayarı, yine de bir isimlendirme yapacak. Tabii orada birkaç tane daha seçeneğimiz var.
Onları da seçtikten sonra, şirket politikası gereği ortamlarınızda tanımlanacak bir isimlendirme formatıyla sistemin otomatik olarak AD’de ilgili OU’nun altında makineyi nasıl oluşturacağını rahatlıkla görebilir olacağız. Şimdi tekrardan sanal makine ayarlarına geliyorum (Edit Virtual Machine Settings). Burada CD kısmından yeni oluşturmuş olduğumuz ISO dosyasını göstereceğim. Download kısmında “Win11_Techaptic_LightTouch.iso” dosyasını seçiyorum, OK diyorum ve makineyi başlatıyorum. Şimdi PowerShell scriptine kadar, sistem hiçbir dokunuş gerektirmeden kendince bu ayarları yapacak. Elimden geldiğince ileri saracağım.
Fakat mümkün oldukça size arayüzde ne tür işlemler oluyor bunları da göstermek istiyorum. İlk aşama tamamlandı ve sisteme müdahale etmeden gerekli ayarları yapılandırdı; oturum açarken de PowerShell komutunu çalıştırıp bize bir arayüz getirdi.
Light Touch Aşaması (Arayüz ve Provizyon)
Bu arayüzü biraz incelersek, üst tarafta ilgili bilgisayarın Workgroup’ta mı bırakılacağı yoksa Active Directory’ye mi dahil edileceği ile alakalı ayarlar var. Workgroup’u seçersek bunun dışında yapabileceğimiz tek ayar ilgili uygulamaların yüklenmesi oluyor. Biz burada örneğimizde Active Directory üzerinden gideceğiz. Bir kurumsal ortamda Active Directory seçeneğini seçerek, sistemin doğru isimlendirme formatını tanımlayıp tanımlamadığını ve bilgisayar objesini doğru Organization Unit’in altında oluşturup oluşturmadığını test edeceğiz.
Active Directory bölümünü seçtik. Dolayısıyla görmüş olduğunuz gibi bazı menüler önceden kapalıydı, şimdi aktifleşti. Lokasyon olarak kurumumuzun bazı lokasyonları var; benim örneğimde Istanbul, London ya da Montreal olarak görüyoruz. Bunlardan herhangi birini seçebiliriz. Örneğin Montreal’i seçelim. Departman olarak da bilgisayarı vereceğimiz kişinin çalıştığı departmana göre bir seçim yapabiliriz. Bu kısım aslında ilgili bilgisayarın isimlendirilmesinde bize yardımcı olacak.
Örneğin Accounting (Muhasebe) departmanını seçelim. Montreal lokasyonumuz, Muhasebe departmanımız olacak ve yazılımlar tarafında da hangi uygulamaların kurulacağını seçebiliriz. Örneğin Google Chrome ile WinRAR’ın kurulmasını seçeceğiz. Bu noktada tabii ki ilgili bilgisayarı Active Directory’ye dahil edebilmemiz için yetkili bir hesaba ihtiyacımız var. Burada da şifreyi yazarken görünmemesini istedik; dolayısıyla asterisk’lerle (*) kapatılmış durumda. İlgili şifreyi girip Start Provisioning diyoruz.
Active Directory ve Sistem Ayarlarının Doğrulanması
Montreal Organizasyon Ünitesi’nin altında muhasebe departmanına göre bir isimlendirme formatı vermesi ve iki tane uygulamayı da bilgisayarımıza yüklemesi gerekiyor. Bu esnada Active Directory’yi de bir yandan açalım. Montreal tarafında Computers bölümünde ilgili bilgisayar objesini görmemiz gerekiyor. Bilgisayarımız yeniden başladı. Active Directory’ye gidelim ve bakalım bilgisayar objemiz oluşmuş mu?
Evet, görmüş olduğunuz gibi Active Directory’de Montreal’in altındaki Computers OU’sunda ilgili objemiz var. Departman bilgisine göre Accounting Departmanımız vardı, ACC olarak ilk sırayı aldı. Sonra bir çizgi, tire, PC eklemiş. Aslında script arka tarafta WMI sorgularıyla makinenin laptop mu ya da PC mi olduğunu kontrol etmiş. Laptop olsaydı buraya LAP olarak atayacaktı. Ve son olarak da rastgele olacak şekilde 4 haneli bir ID atamış ve bu şekilde bir bilgisayar objesini başarıyla oluşturmuş.
Bir de bilgisayara bakalım, gerçekten ilgili ayarları yapmış mı? Şu an görmüş olduğunuz gibi “Other User” diyerek Domain hesabı ile de oturum açabilirim. Şimdilik ben TechAdmin ile açacağım burayı. Masaüstünde Google Chrome’un kurulduğunu görüyoruz. İsterseniz bir Control Panel’e gelelim, diğer kurulumları yapmış mı ona bakalım. Evet, WinRAR uygulamasını da kurmuş. Google Chrome’u da kurmuş. Uygulamalarda bir sıkıntımız yok.
Bilgisayarı da C ve D olarak iki tane partition oluşturacağımızı söylemiştik. C’ye 100 GB vereceğimizi söylemiştik. Bunlar oluşmuş mu bakalım. Evet, System (C:) partition’ına 100 GB tanımlamış. D’ye (Data) de kalanı vermiş ve bu şekilde bölümlemeyi de düzgün bir şekilde yaptığını görebiliyoruz.
Kapanış
Bir videomuzun daha sonuna geldik. Umarım yararlı olmuştur. Bir sonrakinde görüşmek dileğiyle. Hoşça kalın.